ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΜΑΣ
ΚΑΛΩΣΟΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΨΙΜΟΛΟΦΟΥ
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΩΡΙΟ
Η Ψιμολόφου είναι ένα από τα χωριά της επαρχίας Λευκωσίας κι
αποτελεί μέρος του συμπλέγματος της Ταμασσού. Βρίσκεται περίπου 16
χλμ. Νοτιοανατολικά της Λευκωσίας κι είναι κτισμένη στη δεξιά όχθη
του ποταμού Πεδιαίου. Βρίσκεται σε υψόμετρο 330 μέτρων. Γειτονικά
χωριά είναι η Δευτερά, Ανάγυια, Πέρα Ορεινής.
ΙΣΤΟΡΙΑ & ΠΑΡΑΔΟΣΗ
Ο συνοικισμός της Ψιμολόφου χρονολογείται από τη Μεσαιωνική εποχή ή και νωρίτερα, καθώς υπάρχουν στην περιοχή ερείπια διαφόρων αρχαιότερων παρεκκλησιών. Αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι κατά τη Φραγκοκρατία η Ψιμολόφου ήταν κάτω από την ηγεμονία των Τεμπλιωτών που ήταν Φράγκοι μοναχοί κι είχαν σαν κέντρο τους το χωριό Τέμπλος στην επαρχία Κερύνεια. Κάτω από την κυριαρχία των Βενετσιάνων, το χωριό Ψιμολόφου μαζί με τη γειτονική Δευτερά ήταν μέρος της περιουσίας του το οποίο κληροδότησε στο μεγάλο του γιο. Αυτή την περίοδο φυτεύτηκαν χιλιάδες ελαιόδεντρα στην περιοχή από τα οποία υπάρχουν αρκετά μέχρι και σήμερα. Επί Τουρκοκρατίας αρκετή γόνιμη γη περιήλθε στα χέρια των Τούρκων αγάδων, απόγονοι των οποίων ζούσαν μέχρι το 1963. Γνωστά μέχρι και σήμερα είναι «ο Κάμπος του Μουρουτή» και οι «Κούσεοι». Στους Κούσεους μέχρι και σήμερα υπάρχει χαλασμένο αρχοντικό όπου πριν έρθουν οι Τούρκοι φαίνεται πως ήταν η έδρα των Φράγκων φεουδαρχών. Πολλοί κάτοικοι τότε για να γλιτώσουν τις περιουσίες τους από τις μεγάλες φορολογίες και τις αρπαγές των Τούρκων, δώριζαν τα κτήματα τους στην Ιερά Μονή του Μαχαιρά. Έτσι η Μονή Μαχαιρά απέκτησε τεράστια περιουσία. Στα κτήματα αυτά εργάζονταν μοναχοί της Μονής, οι οποίοι διανυκτέρευαν στο χωριό σε μεγάλο Μετόχι με πολλά δωμάτια, οντάδες για τους καλόγηρους και υποστατικά. Το Μετόχι, καθώς και μεγάλο μέρος της περιουσίας αυτής έχει πουληθεί, παρόλο που πολλά κτήματα μέχρι σήμερα είναι στην κατοχή της Μονής.
ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΧΩΡΙΟΥ
Η ονομασία του χωριού σύμφωνα με τον Jack C Goodwin, προήλθε από το λόφο της περιοχής, τον Όψιμο Λόφο, που σημαίνει ένας λόφος καλός για καλλιέργεια. Ο Νέαρχος Κληρίδης, ερμηνεύει την ονομασία της Κοινότητας πάλι από τον Όψιμο Λόφο αλλά γιατί τα σιτηρά που καλλιεργούνται στην περιοχή αυτή ωριμάζουν αργότερα από τα σιτηρά που καλλιεργούνται σε άλλες γειτονικές περιόχες. Ο συνοικισμός, λοιπόν, που υπήρχε παλιά στην περιοχή του Όψιμου Λόφου με την πάροδο του χρόνου κατέληξε στην ονομασία Ψιμολόφου. Σύμφωνα με μια ΄άλλη εκδοχή σχετίζεται επίσης με τον ίδιο αυτό λόφο, που έχει σχήμα ψωμιού. Κατ’ άλλους το όνομα προήλθε από το Ψηλός Λόφος. Ο λόφος αυτός δεσπόζει της περιοχής και βρίσκεται στα βορειοδυτικά του χωριού, πίσω από το Δημοτικό Σχολείο Ψιμολόφου και κατά καιρούς έχουν ανακαλυφθεί σ’ αυτόν κουρσεμένοι τάφοι.
ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ
Η κύρια εκκλησία είναι αφιερωμένη στην Παναγία (Παναγία Καθολική Ψιμολόφου), ένα παλαιό οικοδόμημα του 1882, που ξανακτίστηκε το 1847. Από την αρχαιότερη εκκλησία παρέμειναν λίγα ίχνη με τοιχογραφίες και η πιο μεγάλη είναι αυτή που απεικονίζει τη Δευτέρα Παρουσία. Το 2004 έγινε επέκταση του ναού, αντικαταστάθηκαν στασίδια (σκάμνοι), άλλαξαν οι πολυέλαιοι και φυσικά προστέθηκαν νέες τοιχογραφίες με αγίους. Πανηγυρίζει στις 8 Σεπτεμβρίου. Στην κοινότητα υπάρχει και το παρεκκλήσι του Αγίου Σπυρίδωνα, καθώς και μικρά προσκυνητάρια (Αγίου Γεωργίου, Αγίου Νεκταρίου, Αγίου Δημητριανού, Αγίας Μαρίνας, Αρχαγγέλου και Σταυρόπετρας).
ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΖΩΗ
Το Ψιμολόφου είναι μια κοινότητα με ραγδαία ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια κι έτσι αρκετοί το προτιμούν για μόνιμη κατοικία, αλλά και λόγω της κοντινής απόστασης από τη Λευκωσία. Έγιναν ασφαλτοστρώσεις και κυβόληση δρόμων, αναβαθμίσεις πάρκων Κοινότητας, εξωραϊσμός της πλατείας του χωριού, γήπεδο Futsal και άλλα πολλά. Υπάρχουν σχολεία, καταστήματα, περίπτερα, ταβέρνες, υπεραγορά, πάρκα αναψυχής, υπαίθριο γυμναστήριο, χώροι πρασίνου αφού συχνά γίνονται δεντροφυτεύσεις κι εκδρομικός χώρος. Λειτουργούν οργανωμένα σύνολα όπως ο Χορευτικός όμιλος (Λαογραφικός όμιλος Ψιμολόφου), οι 2 συλλόγοι(Εθνικό Σωματείο ΑΟΨ και Λαϊκές Οργανώσεις), ο θεατρικός όμιλος και πρόσφατα δημιουργήθηκε και η Οργανωμένη Νεολαία Ψιμολόφου (ΟΝΨ) που ξεκίνησε δυναμικά τη δράση της κι ήδη έχει διοργανώσει εκδηλώσεις και δραστηριότητες για τους νέους.
ΑΣΧΟΛΙΕΣ ΚΑΤΟΙΚΩΝ
Όπως και πολλά κυπριακά χωριά, στα παλαιότερα χρόνια η Ψιμολόφου ήταν γεωργικό χωριό, με βασικές ασχολίες τη σιτοκαλλιέργεια, το αμπέλι και τις ελιές. Επίσης φημιζόταν για τη βυρσοδεψεία της, (την επεξεργασία των δερμάτων). Στο χωριό υπήρχαν 5 βυρσοδεψεία και η φήμη της καλής ποιότητας δερμάτων που παράγονταν στη Ψιμολόφου είχε εξαπλωθεί σε ολόκληρη την Κύπρο με αποτέλεσμα να εργάζονται άνθρωποι και από τις γύρω περιοχές. Το τελευταίο βυρσοδεψείο ήταν του αείμνηστου Νικόλα Πίτταρου που έδωσε τη δική του μάχη για να μην κλείσει αλλά δεν έγινε εφικτό. Έκλεισε τον Αύγουστο του 1984. Σήμερα οι περισσότεροι κάτοικοι εργάζονται στη Λευκωσία, εκτός από τις τοπικές επιχειρήσεις, επιπλοποιίας, υλουργίας, περίπτερα, υπεραγορά, είδη οικοδομής και άλλα.